2017 Bavelse Leij

 

Binnen het stroomgebied van de Bavelse Leij kun je drie hoofwaterlopen onderscheiden.

1. De Bavelse Leij begint als een slotenstelsel in het gebied rondom St. Joost Academie en Flodderdreef. De Seminarieweg is de waterscheiding tussen het stroomgebied van de Molenleij en de Bavelse Leij. Vanaf het Koolpad stroomt de Bavelse Leij door de groenstrook die de wijken IJpelaar en   Nieuw-Wolfslaar scheidt. In deze groenstrook is rondom de waterloop een waterpark aangelegd.

Bij het landgoed Wolfslaar stroomt de Bavelse Leij samen met de Broekloop, op de grens van het Ulvenhoutse Bos en Landgoed Wolfslaar. Ter hoogte van de ingang van het zwembad verlaat de Bavelse Leij het landgoed. Het meeste water wordt geperst door de smalle meanders van de aangepaste beekloop en verdwijnt langs Hoeve Beversluis tussen particuliere tuinen. Bij de Bierberglaan stroomt het water uiteindelijk in de Mark.

2. De Broekloop ontspringt in een vijverpartij op landgoed Valkenburg en stroomt door het natuurontwikkelingsgebied  langs de Broekdreef. Op de hoek Broekdreef/ Geersbroekseweg is een helofytenfilter aangelegd. Dit zuivert het water van de Leeuwerikloop voor het in de Broekloop stroomt. Het water vervolgt nu langs het landgoed Anneville onder de snelweg A58 en de St Annadreef, langs de oostrand van het Ulvenhoutsebos richting landgoed Wolfslaar.

3. De Leeuwerikloop stroomt bij het Helofytenfilter Geersbroekseweg in de Broekloop. Het ontvangt water uit drie watergangen: Zeebliekloop, Leeuwerikloop en Burgstse Loop. De eerste twee ontspringen in het landbouwgebied tussen Gilzeweg en Annabos. De Zeebliekloop takt aan op een vijver bij Golfclub Princenbosch. De Burgtse Loop ontstaat door een samenvloeiing van slootjes in het Annabos, de langste tak ontspringt ook bij Golfclub Princenbosch, oostelijk van het Burgtsebaantje.

tekst Charles Schils, figuur gebaseerd op rapport IGA Molenleij, Brabantse Delta

Historie

De hoofdloop van de Bavelse Lei begon aan de noordrand van het landgoed Valkenburg. Later heeft men hem nog wat verder zuidwaarts doorgegraven, zodat hij nu in de vijver van Valkenburg begint, of zelfs nog 100 meter verder. Tot aan de monding in de Mark (waar heel veel aan geknutseld is), is die hoofdbeek 4 kilometer lang. een groot deel heet: Geersbroekse Loop.

Uit het Ulvenhoutse Bos kwamen er nog twee beekjes bij: Steenloop-oost en -west genaamd. Langs de zuidkant van Overakker liep het beekje Winkelrijt oostwaarts (sic!) door Wolfslaar. Daar kwam het uit in een watertje dat uit het Bavels Broek, nu wijk IJpelaar) kwam (Het Leike) en dat direct daarna in de hoofdloop uitkwam. Al die beekjes samen is nog eens 5 kilometer waterloop, samen dus 9 kilometer. Bedenk verder dat het landschap vroeger (voor 1950) veel natter was dan nu. Zie plaatje met oorspronkelijke beeklopen.

Reconstructie anno 1827. © Karel Leenders

Bij de plek waar de beek onder de Ulvenhoutse Laan door gaat stond de hoeve Beversluis en de beek heette daar ook wel Beversluisloop. Niet dat daar ooit bevers zaten: de boerderij was in de 15e eeuw van het adellijke geslacht Van Beversluis.

De kaart is een reconstructie van de situatie rond 1827. De Leeuwerikloop, Burgtse loop en de Zeebliekloop staan er er niet op. Ze zijn ontstaan bij de heideonginningen eind 19de en begin 20ste eeuw

tekst Karel Leenders in mailwisseling met Frans Engels

 

Waarnemingen

05-06-2018 16:54
  De werkgroep is op verschillende avonden het veld in geweest. In het kader van Breda BinnensteBuiten hebben we poelen in het stroomgebied van de Turfvaart/Bijloop geïnventariseerd. De mooiste ‘vangst’ betrof een aantal kamsalamanders in een door de Gemeente Breda recent aangelegde poel...
27-05-2018 15:51
Bruin Blauwtje Icarusblauwtje (vr.) Het vrouwtje van het icarusblauwtje is ook bruin. Het bruin blauwtje is daar ter plaatse makkelijk van te onderscheiden. Beide soorten vliegen nu tegelijk en reageren ook op elkaar. Duidelijk is dan te zien dat het...
19-05-2018 18:58
Icarusblauwtje  mannetje    vrouwtje Op zaterdag 12 mei was de bijengroep van de samenwerkende natuurverenigingen in het Natuurplein de Baronie weer ergens langs de Bijloop en noteerde o.a.diverse icarusblauwtjes en twee soorten...
13-05-2018 16:17
Knolsteenbreek Steenanjer (foto AvD) Op een bijzondere plek aan de Bijloop groeien bijzondere planten. De voornaamste kenmerken van die plek zijn: voedselarm en veel hoogteverschil. Daar groeit o.a. : glad walstro, steenanjer, groot streepzaad,...
30-04-2018 21:00
Wij hebben afgelopen week kamsalamanders gevonden in verschillende poelen in het stroomgebied van turfvaart en Bijloop, zowel op het grondgebied van de gemeente Breda als op het gebied van de gemeente Zundert. Omdat met name kamsalamanders geliefd zijn bij ‘liefhebbers’ kunnen we de exacte...
16-04-2018 20:37
De Bijloop doet op een stuk zijn naam eer aan, want er is aan de oever een grote aggregatie grijze zandbijen (Andrena vaga) aangetroffen. Het aantal nesten in de grond bedraagt enkele honderden. Het aardige is dat er tevens een tweetal koekoeksbijen aanwezig zijn. De roodharige wespbij (Nomada...
11-04-2018 00:00
Afgelopen maandag werd er geschept in de Bijloop en Turfvaart in Rijsbergen. Opbrengst: riviergrondel, zeelt, tiendoornige stelbaars en beempje. Mooie start Marlijn Hoftijzer, viswerkgroep 11 april
26-03-2018 22:45
Joop van Riet 26 maart 2018 Vanochtend hoorde ik (dacht ik) in de mist bij de Gilzerwouwerbeek het geklepper van een ooievaar, niets te zien (zeker verbeelding …). Half uurtje later op terugweg was vaag te zien dat er twee kroelende ooievaars op de nestpaal daar stonden! (staat inmiddels op...
13-12-2017 00:00
Het Sint Annabos is al een oud bos, aangelegd door De Oranje-Nassaus in de 16e-17e eeuw. Het is vernoemd naar Anna van Egmond. Het bos is onderdeel van de Boswachterij Ulvenhoutse bos. Dit jaar (2017) heeft de paddenstoelengroep van de KNNV Breda een aantal verkenningen uitgevoerd in het Sint...
11-12-2017 12:57
Tijdens de Mossenexcursie op 2 december in het Ulvenhoutse bos kwamen we deze varen tegen. Hij viel gelijk op doordat hij er nog fris bijstond. Het bleek een zachte naaldvaren (Polystichum setiferum) te zijn. Het is een in Nederland zeer zeldzame soort van bossen op vochtige, matig...
1 | 2 >>